Verpleeghuizen


In deze uitzending gaat Zorg.nu mee met een inspecteur tijdens de controle van een verpleeghuis. Het is voor het eerst dat een cameraploeg dit proces mag filmen.

De erfenis van Martin van Rijn


Zorgboerin Attsje de Vries is blij dat de verkiezingen voor de deur staan. Ze heeft erg veel last gehad van het beleid van staatssecretaris Martin van Rijn. “Het waren rampjaren.” Maar zorgondernemer Jos de Blok noemt zijn werkwijze juist een prestatie van formaat. Van Rijn gaf de wijkverpleegkundige volgens hem de stevige positie die ze verdient. Wijkverpleegkundigen kunnen nu zelf bepalen hoeveel zorg nodig is en de zorgverzekeraar moet dit vergoeden. Er zijn maar weinig bewindspersonen in dit kabinet die zoveel het nieuws haalde als zorgstaatssecretaris Martin van Rijn. Hij overleefde een motie van wantrouwen en had het ene na het andere heikele Kamerdebat. Maar Van Rijn haalde wel de eindstreep.

Nationaal Zorgdebat

Bijna 11 miljard werd de afgelopen jaren bezuinigd in de zorg. Veel Nederlanders vrezen dat de zorg voor hen onbetaalbaar wordt. Toeslagen gingen omlaag, het eigen risico omhoog en voor veel hulp thuis of in het verpleeghuis geldt een forse eigen bijdrage. Vooral ouderen en chronisch zieken komen in de knel. “Soms moeten we noodgedwongen een financieel beroep doen op onze kinderen, want anders redden we het niet”, vertelt Cees van Dijk uit Dordrecht, die reuma heeft.

Steeds meer mensen zien af van noodzakelijke zorg, zo melden huisartsen. Greetje van Rijn uit Enkhuizen is een van hen. Ze heeft kanker gehad en lijdt aan artrose. “Ik ga nu al een paar jaar niet meer op controle. Als ik de specialist een hand geef, ben ik al een paar honderd euro verder”, zo vertelt Greetje van Rijn. Volgens het kabinet Rutte zijn drastische bezuinigingen nodig om de ouderenzorg betaalbaar te houden.

De afgelopen jaren werden daarom honderden verzorgingshuizen gesloten of omgevormd tot verpleeghuizen. Mensen moeten het langer thuis zien te redden, met hulp van dierbaren of buren. Maar in een stijgend aantal gevallen leidt dat tot schrijnende situaties, zo melden veel thuiszorgorganisaties. Ouderen die zichzelf en elkaar met moeite op de been houden. Ze zijn niet dement genoeg voor een plek in het verpleeghuis en moeten het zien te redden met een paar uur thuiszorg. En als het misgaat, is het moeilijk goede opvang te vinden. ‘Het gat in de zorg’ wordt het genoemd. Deze ouderen belanden nu vaak op de Spoedeisende Hulp in een ziekenhuis. Er ontstaan inmiddels allerlei nieuwe initiatieven om dat gat in de zorg te dichten. Zo beoordeelt het Westfriesgasthuis of kwetsbare ouderen die in het ziekenhuis belanden nog wel terug naar huis kunnen en welke aanvullende hulp ze dan nodig hebben.

Hoe staat de zorg in Nederland er anno 2017 voor? Wat gaat er goed, maar wat moet absoluut beter? Hoeveel heeft Nederland over voor de zorg aan kwetsbare ouderen? En hoeveel is er nodig? U ziet het in het Nationaal Zorgdebat, met bezorgde burgers en bezielde zorgmedewerkers, mooie portretten van de dagelijkse praktijk, goede gesprekken en stevige discussies. Tot slot is er ruimte voor vragen en opmerkingen van kijkers.

Ondervoeding sluipt erin bij ouderen

Geen zin meer hebben om te eten kan volgens Elke Naumann van de Stuurgroep Ondervoeding verschillende oorzaken hebben. “Het kan te maken hebben met chronische ziektes als COPD. Maar ook een slecht kunstgebit of depressieve klachten kunnen ervoor zorgen dat je eetlust verliest.” Ondervoeding kost de samenleving veel geld. Uit onderzoek blijkt dat de maatschappelijke kosten van ondervoeding ongeveer 2 miljard euro bedragen. Elke Naumann en Marjolein Visser vertellen in Meldpunt! hoe je ondervoeding herkent en wat je er tegen kunt doen.

Lijst slechte verpleeghuizen openbaar

Welke verpleeghuizen presteren slecht? Dat wordt vandaag openbaar gemaakt. Staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn speelt open kaart over welke Nederlandse verpleeghuizen onder de maat zijn. Diverse partijen in de Tweede Kamer drongen gisteren al aan op openbaarheid, nadat bekend werd dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) zich ernstig zorgen maakt over elf instellingen.

ActiZ, de organisatie van zorgondernemers, juicht het toe dat de lijst met namen van slecht presterende verpleeghuizen openbaar wordt gemaakt. ‘Wij zijn voor transparantie. Onze leden, de medewerkers en cliënten zijn daar ook bij gebaat’, zegt Jan de Vries, directeur van de brancheorganisatie.

De IGZ voerde afgelopen jaar verscherpt toezicht uit bij 150 verzorgingshuizen. Uit het rapport dat Van Rijn maandag naar de Kamer stuurde, bleek verder dat naast de elf ernstige gevallen het ministerie over nog eens 38 verpleeghuizen bezorgd is. Deze 38 blijven voorlopig onder verscherpt toezicht staan. Instellingen uit het rapport worden eerst geïnformeerd voordat Van Rijn dinsdag namen en rugnummers noemt. Voor de elf die een wanprestatie leveren is sluiting niet uitgesloten. De staatssecretaris noemde de situatie bij deze verpleeghuizen ‘onacceptabel’.

In EenVandaag Marco Wisse. Hij werkt sinds 1981 als verpleegkundige en werkt sinds 1986 in de ouderenzorg, de laatste jaren als eindverantwoordelijke in een verpleeghuis. Hij vindt het beeld van de inspectie overdreven.

Zorgen over het keukentafelgesprek

Sinds 1 januari 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg, ouderenzorg en de gehandicaptenzorg: de decentralisatie. Deze zorg wordt dus niet meer vanuit het rijk aangeboden en betaald, maar vanuit het dorp of de stad waar de cliënt woont. Een tipgever wees ons op de commerciële belangen tijdens keukentafelgesprekken.

Bij deze gesprekken wordt geïndiceerd wat de zorg is die iemand nodig heeft die bij de gemeente hier voor heeft aangeklopt. In de praktijk zit de zorgverzekeraar aan tafel om dit met de cliënt in kwestie te bespreken. Een andere tipgever denkt dat er gesjoemeld wordt bij het indiceren van de zorg tijdens het keukentafelgesprek. Meerdere tipgevers bevestigen het verhaal. Maar klopt het? Zitten zorgverzekeraars met twee petten op aan tafel?

Menslievende zorg, vroeger en nu

De tweede uitzending belicht de ouderenzorg. Zuster Mathea Levering loopt een dagje mee met verpleegkundige Petra Meijer, werkzaam in verzorgingshuis Lycklama Stins te Wolvega. Hoe is de ouderenzorg veranderd in de loop der jaren en is iets van de bezieling van vroeger terug te vinden op de werkvloer van vandaag?

Wat zijn de gevolgen van korten thuiszorg?

Wat zijn de gevolgen van korten thuiszorg? Vandaag stroomt het Amsterdamse Damrak vol met zorgpersoneel, patiënten en andere betrokkenen die zich verzetten tegen de bezuinigingen op de zorg. Het kabinet bezuinigt miljarden op ouderenzorg, jeugdzorg, gehandicapten en de geestelijke gezondheidszorg.